par un Friul plui furlan
La patrie dal Friul

Zenâr-Fevrâr 2010

EDITORIÂL - Ad ôr di chel flum clamât Friûl / INTERVISTE - Nonino: une rivoluzion partide des lidrîs / Nassudis te trape / Vignâi: lis autoritâts sotanis e la resistence dai coltivadôrs / «Marketing? Il furlan al funzione» / ATUALITÂT - Zornade furlane dai dirits / CURTIS E CHE SI TOCJIN. La “medisine” par Triest e je simpri chê: cirî di gloti il Friûl / Da lis sinis a lis ruedis Un toc di storie ferade / Il furlan al merte di jessi cjantât e cognossût / Siums di glace / AI 32 DI MAI. Furlans e imigrâts: un rapuart biel come une rose / Marketing in marilenghe: 110 cun laude / S.O.S. aghe a Paulâr? / Lâcs di Cjavaç e Verzegnis in pericul / ARLeF, politiche linguistiche fiscade dai tais / Fiis e fiastris / Scovacis a pês di aur / BASTIAN CONTRARI. Sgorlon nol jere un dai nestris / In Consei il furlan al alce la vôs / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. pre Pauli Varut / VISIONS - Il Carnavâl des isulis linguistichis / CUSINE - La renghe de Cinise / Mangjâ di magri: une tradizion antighe / TERITORIS - Sud Tirôl: campagne sorepartitiche a favôr de dople citadinance / SLOVENIE. Gurize-Nova Gorica: un avignî adun? / AUSTRIE. Carinzie e Friûl: caraterizâts de lôr situazion di frontiere / CULTURE - ART-Â. Mascaris che a contin il Carnevâl in Friûl / IL FERÂL. Fi di “profugo gjulian” / Scûr di lune – contis par ducj i guscj / Giovanni Battista Gallerio. Gli autografi delle poesie e delle prediche friulane / Cirint chê siore opare disperatementri / CONTECURTE. Passaç a nord ovest di Triest / Mandi Tito / Ma ce fasino lis musis de tv furlane tal timp libar? La fieste dai gjornaliscj! / INTE RÊT. eFriûl / Fûr dal eFriûl / I CLASSICS - 2. A SANT JACUM, là che al finìs il mont /

Ducj i articui di chest mês a saran visibii on line, cul mês che al ven

Dicembar 2009

SPECIÂL LA NÊF
EDITORIÂL
- Un mandi / SPECIÂL - La nêf: il so destin za tal non / Timp no ’nd e’ plui, si scuen fâ alc daurman / Lis bufulis des previsions meteorologjichis / Stop al Crazy Bob / E ven jù che Diu le mande / Storie di Nadâl / La stagjon blancje / Altri che pipinot di nêf! / AI 32 DI MAI. Scuvierzìn la faune furlane: i schiadôrs / ATUALITÂT - A scatin lis denunciis cuintri dai antifurlans / Cine: la prime volte di une mostre za siore / Musiche par ducj i guscj / L’Udin a pro de lenghe furlane / Zico in Friûl: storie di un amôr / Un zoiel clamât Cjargnel / INCHIESTE. Ator pai Museus dal Friûl / 3 - In provincie di Udin / «Ma no si pues colâ dome tal ricuart» / LInt AUTONOMISTE. Un «New Deal» pal Friûl / INCHIESTE. La scuele / 2 - Lis domandis dai gjenitôrs / Un Jude che al ti jude, cence tradî masse / CAMPAGNE ABONAMENT. TIMP DI ABONÂTS E DI REGÂI GNÛFS / I 90 de Filologjiche Furlane / CURTIS E CHE SI TOCJIN. La strade juste… di fâ! / TERITORI - PORDENON. Al rive l’asfalt «antiglace» / SLOVENIE. Un popul di schiadôrs / Fin ai 15 di Març cjadenis te machine / AUSTRIE. La nêf: l’aur dal turisim invernâl in Austrie / Loitzl e Jukicˇ, i sportîfs dal an 2009 / CULTURE - ART-Â. Il cuarp che al fevele de mari tiere / IL FERÂL. Incjarnazion: misteri e regâl / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Preparatîfs in cîl / FOTO GALLERY. Ramaçs / Nô i crodìn / E pe fin dal an… I TV Award de Patrie / I CLASSICS - 2. A SANT JACUM, là che al finìs il mont /

Novembar 2009

SPECIÂL MUSICHE DIVIERSE
EDITORIÂL
- La lezion catalane / SPECIÂL - Sanc di artist / Gnovis notis ladinis / Pordenon, la citât dulà che al è nassût il punk talian / Liet 2009: ancjemò une volte un grup Sami / Liet: il prossim an in Scozie / Liet, une idee in musiche pe Europe / Cuant che ancje il strument al è difarent / I sucès musicâi des lenghis mancul pandudis / AI 32 DI MAI. Al jere l’om di Ursule / ATUALITÂT - Te ete Glocâl, la lenghe e je inovazion / Stai de Cjargne, no stin lassâju murî / San Simon a Alberto Luchini / Une blesteme di masse tal dizionari? / Lenghis e lengaçs a confront… salvadi! / LInt AUTONOMISTE. Simpri plui Friulgiuliesi / INCHIESTE. Ator pai Museus dal Friûl - 2. I museus in provincie di Pordenon / Il Museu de Art dai faris e dai curtissârs di Manià / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Lôr nus condanin nô / CAMPAGNE ABONAMENT. TIMP DI ABONÂTS E DI REGÂI GNÛFS / Furlan su internet / CURTIS E CHE SI TOCJIN. Letare vierte a Lisandri Calligaris, President dai industriâi de regjon / TERITORI - PORDENON. Mandi Poetesse / «Provinciâl? Cui che si crôt sminuît a fevelâ furlan» / SLOVENIE. Cemût difindi la musiche des minorancis in Slovenie / AUSTRIE. Musikland graciis ae sô storie multiculturâl / L’Haydn cravuat / CULTURE - ART-Â. Art tai borcs di confin abandonâts / IL FERÂL. Capî la muart par capî la vite / FOTO GALLERY. Glerie / AA.VV. Ugo Pellis, Il Friuli nelle immagini / Gnove serie par «Sgarfefurlans» / Furlans inte ItalTV / Friûl tal etere / I CLASSICS - 1. A SANT JACUM, là che al finìs il mont /

Otubar 2009

SPECIÂL TEATRI
EDITORIÂL
- Une riflession su lis politichis linguistichis / SPECIÂL - A Udin un teatri plui furlan / Par un Teatri Stabil Furlan / I 27 agns dal Teatro Incert / La Associazion Teatrâl Furlane: un spetacul! / I Ruspiôs: un sucès a cost zero piturât tant che straçarie / I Turcs tal teatri / Une art popolâr / AI 32 DI MAI. In Friûl ancje fâ ridi e je une robe serie / ATUALITÂT - E se la vere strassarie e fos finanziâ cierte stampe? / Se tu sâs il furlan tu imparis l’inglês! / La braure dal leon di San Marc / LInt AUTONOMISTE. Lenghe furlane sui media talians? Miôr fevelâ di robis seriis / Un auditorium plui «gurizan» e mancul «furlan»? / A San Denêl si son cjatâts i museus etnografics ladins e furlans / INCHIESTE Ator pai Museus dal Friûl - 1. In provincie di Gurize / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Al gnûf Vescul / INCHIESTE La scuele - 2. Materiâi produsûts des scuelis: dulà vano a finî? / Une aziende svelte… par furlan / Pordenonelegge.it 2009, cent mil personis in citât / Letaris. Comunitâts montanis / SUNS, la fuarce des lenghis minoritariis / CURTIS E CHE SI TOCJIN. Sfueis di informazion: int indaûr / TERITORI - PORDENON. Mandi Beno: il cjantôr dal Cjanâl da la Ciline nol è plui / SLOVENIE. Il teatri dai pipinots… par sloven / AUSTRIE. Il teatri in Austrie: a Viene al è un plasê «lâ a cjistiel» / Plui di 30 agns di ativitât teatrâl permanente in lenghe di minorance / CULTURE - ART-Â. «O crôt tes diferencis e te necessitât di rispietâlis» / IL FERÂL. Scuele: invasion di… furlans / FOTO GALLERY - Stradis / AA.VV. Tiere furlane. Terra friulana, rivista di cultura del territorio / La tv furlane… di no lei par furlan! / Il Friûl tal etere / I CLASSICS - 20 (fin). CUINTRISTORIE DAL FRIÛL - La albe de nestre Patrie /

Setembar 2009

SPECIÂL SPECIÂL BIRE, VIN E RESENTIN
EDITORIÂL
- Jù lis mans dal Friûl / SPECIÂL - Mancul cuantitât e plui cualitât: o vin di deventâ piçui esploradôrs! / Marketing: dâ lûs al propri lavôr / Vendeme 2009: cuantitât, cualitât e… lavôr! / Par no dismenteâ il vecjo Tocai / La sgnape, nassude in Friûl / Alcolisim, la dimension dal probleme / Bionde, ma no dome / I lûcs dal bevi: lis ostariis / Chel brut pastrocj su alcul e sagris / AI 32 DI MAI. La matematiche e la art di bevi un aperitîf / ATUALITÂT - Friuli doc mancul cjoc? / La crisi sul istât des sagris / A Lignan zimulaç jenfri Friûl e Sicilie / Il cûr de tifoserie dal Udin al bat par furlan / Ancje il balon al fevele par furlan / Alte Valmarecchia, des Marchis ae Emilie Romagne / Diocesi di Udin: il gnûf Arcivescul al ven di Trevîs / Conciert par Zorç che al finìs i 60 / Tiere furlaneMEDITANTLIS TAL SO CÛR. Une scuele sbalade / INCHIESTE La scuele - 1 Materiâi didatics: risorse preziose pôc pandude / INCHIESTE Libri vert pe Sanitât - 5 (fin) / INCHIESTE Publicitât par furlan: a ce pont sino? - 4 (fin) / Suns Europeans / CURTIS E CHE SI TOCJIN. Emigrazion îr, vuê e doman / TERITORI - SLOVENIE. Vin o bire? in Slovenie cualitât sigurade / Il paîs che al à un brindis tant che imni… / AUSTRIE. Ce bevino i austriacs? / La 66e sagre di Vilac e je tornade a sei une fieste record / PORDENON. Fich, ecelenze al figomoro / CULTURE - IL FERÂL. La Republiche di Braulins. Parcè no? / Dante Feresin, Dall’antifascismo a Hiroshima / Silvano Bertossi A tavola con… la Storia del territorio / FOTO GALLERY - Ombris / Al torne Contile Juste / Il Paron(i) des telecjamaris / Il Friûl tal etere / I CLASSICS - 19. CUINTRISTORIE DAL FRIÛL - La albe de nestre Patrie /

Avost 2009

SPECIÂL MÂL DAL MODON
EDITORIÂL
- La cjase dai contents… / SPECIÂL - Une bandiere furlane parsore il gnûf World Trade Center di New York / Une impronte furlane su Mount Rushmore / Ristruturâ o fâ sù gnûf? Ce costial di plui? / La speculazion imobiliâr in Spagne / Gnove urbanizazion: un disastri ambientâl visîf / Un camion propit… fuart! / Cincuantenari di un progjet ardît / La cjase furlane: dal fogolâr ae postazion pal computer / Di indulà vegnial il nestri «mâl dal modon»? / I nestris cjistiei / AI 32 DI MAI. Miôr vê une cjase o fâle sù? / ATUALITÂT - Il bilinguisim al è un vantaç / Universitât dal Friûl virtuose: e dal Stât a rivin plui bêçs / La fuarce de volontât popolâr: il câs di Forgjarie / Cinc dêts, une man / Trente agns dal Premi leterari Sant Simon / LInt AUTONOMISTE. Une autonomiste cui talians / INCHIESTE. 3. Publicitât par furlan: a ce pont sino? / La Clape Friûl dal Mont a Claut cu la comunicazion 2.0 / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Foto di famee / INCHIESTE. 4. Libri vert pe Sanitât / Lenghe: aleance cu la Sardegne / Dizionari (e no dome): vonde doprâ il non di pre Toni / Letaris / CURTIS E CHE SI TOCJIN. Partîts masse «romanocentrics» / TERITORI - PORDENON. Il mosaicist des «stars» / SLOVENIE. Lis cjasis dai slovens / AUSTRIE. Sparagn energjetic e gnûfs concets ecologjics / CULTURE - ART-Â. Un Istât di mostris ator pal Friûl / IL FERÂL. Eutanasie culturâl / AA.VV. Comunitas civitatis Aquileiae. Aquilee inte storie, Aquilee 2008 / FOTO GALLERY - Arbui / AUC simpri plui par furlan / Biondis al assalt / Il Friûl tal etere / I CLASSICS - 18. CUINTRISTORIE DAL FRIÛL - La albe de nestre Patrie /

Lui 2009

SPECIÂL CULTURE IN FÛC
EDITORIÂL - I dîs agns de leç n.482/99 / SPECIÂL - «Nol è il moment di svoi pindarics» / Piçule storie  dai dirits linguistics in Italie / Il biel e il brut / Tai segrets de cjamare… di consei / Cjampanis a muart pe 482? / L’esempli dai slovens / Furlan a scuele: come (e plui di) prime / I prins dîs agn de leç 482/99: un inovâl avonde misar / AI 32 DI MAI. Pluitost che nissune leç al è miôr pluitost / ATUALITÂT - L’EDITORIÂL IN PIRULE. La ultime dai antifurlans: lis sflocjis cuintri dal Dizionari / Scrivimi par furlan / «Nô o sin indipendentiscj!» / Libri vert pe Sanitât-3 / LInt AUTONOMISTE. I difensôrs dal furlan / Gianni al puarte il furlan ae universitât / Lenghe al servizi dai citadins / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Fîs de salvece universâl / Publicitât par furlan: a ce pont sino? Inchieste/2 / Novitâts a la vuide di Radio Onde Furlane / Il gnûf sît di Radio Onde Furlane / Fraie dal Istitût «Pre Checo Placerean» / Solenitât dai Sants Ermacure e Fortunât / CURTIS E CHE SI TOCJIN. «In Europe, lavorâ par otignî risultâts pal Friûl» / TERITORI - PORDENON. Candidâts pal mudament di regjon / SLOVENIE. In Slovenie interès scjars pes elezions europeanis / Cinc manifescj a pro dal vôt/ AUSTRIE. Di bessôi? / 90 agns di bataiis / CULTURE - ART-Â. Un flum di salvâ: un centenâr di artiscj pal Tiliment / IL FERÂL. Sot il grant arbul di Aquilee / FOTO GALLERY - Aghe / AA.VV. Ad Agellum, quaderni della commissione comunale di storia / Il Richelieu furlan dai media / Il Friûl tal etere / I CLASSICS - 17. CUINTRISTORIE DAL FRIÛL - La albe de nestre Patrie /

La Patrie dal Friûl e Glesie furlane a rispuindin a lis polemichis

Come ogni an Glesie furlane e à ricuardât il vescul Ermacure e il so diacun Furtunât, nestris Sants patrons, cuntun messe che e je stade celebrade te Basiliche Mari di Aquilee (foto di Aldo Taboga natisone.it) domenie ai 19 di Lui a lis 6 di sere. E ancje chest colp o profitìn par publicâ un document che al à voie di fâ il pont su la situazion de nestre clape. Magari cussì no, chest an la fieste e je stade precedude di une brute polemiche che no intindìn lassâ cori cence coment. Read the rest of this entry »

SINERGJIE CU LA ASSOCIAZION UDINESE CLUB

Ai 2 di Lui, vie pe ultime pontade di Mondo Bianconero la trasmission dai tifôs dal Udin in onde sul canâl web dal portâl http://udineseclub.net, il responsabil dal ufici stampe de Auc Gianluca Bertozzi e il vicediretôr de Patrie dal Friûl Christian Romanini a àn presentât la sinergjie tra lis dôs redazions. Di fat, i comunicâts dal sît http://udineseclub.net a saran publicâts sedi par talian sedi par furlan. Cheste colaborazion si zonte a chês za in vore tra la nestre redazion e chês dal notiziari di Ente Friuli nel Mondo (www.friulinelmondo.com) e dal notiziari il Dono de Associazion Furlane dai Donadôrs di Sanc (www.afds.it).

Jugn 2009

SPECIÂL MOTÔRS
EDITORIÂL - Europe, autonomie e partecipazion / IL NUMAR. Lenghe: un-doi al barbuç / SPECIÂL - Edi Orioli: la braure di rapresentâ il Friûl / I plui fuarts in machine / La piste dai furlans / La fieste dai Motârs furlans / «Pimp my Ride» ae furlane in Europe / Marama Toyo, l’istrian che al amave il speedway / Dal stadi Moretti a Terençan di Puçui / Velocitât a dôs ruedis / I campions dai tratôrs / Une vuere cence vints ni vincidôrs / «Paveis al pues des machinis» / Cori cence ruedis: su la aghe / AI 32 DI MAI. La leç di gravitazion des machinis grandis / ATUALITÂT - Pre Checo on line / Une agne furlane stele de rêt / Popui intal balon / LInt AUTONOMISTE. Scjalâ la muraie / Promovi la aziende in marilenghe Inchieste_1 / La prose e olse / Letaris. Sit com… infinide! / Une ocasion di no pierdi / Sperance par Sapade/Plozen / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Un om che al fâs di profete / La Vierte di Cormons / A Buie il prin at notarîl par furlan / Furlan-gjamaican su lis culinis di Nimis / CURTIS E CHE SI TOCJIN. La Italie e je simpri stade multietniche / TERITORI - PORDENON. Doi furlans sot il segn de Abarth / Une massarie plene di «sgarpions» / SLOVENIE. I prins cent agns de AMZS / Miran, l’Orioli sloven / AUSTRIE. La Austrie e je tornade in pole position / Un paron austriac in Formule 1 / CULTURE - ART-Â. Sticeboris, bocjadis di ossigjen pe art furlane / IL FERÂL. La Europe dai lôfs / Roberto Iacovissi, Il popul di Pauli di Warnefrit / FOTO GALLERY - Balcons / Mauro Missana, «the Voice» / Il Friûl tal etere / I CLASSICS - 16. CUINTRISTORIE DAL FRIÛL - La albe de nestre Patrie /

Anticipazion dal numar de Patrie dal Friûl di Jugn 2009 “Speciâl motôrs”

Il numar di Jugn de Patrie, che al sarà tes cjasis dai abonâts
tor dal 10 dal mês, al fevele di motôrs.

Te riviste o vin ancje intervistât Moreno Persello,
diretôr dal mensîl par motârs www.bikerslife.com e organizatôr
de Biker fest dai 4 ai 7 di Jugn (www.bikerfest.com).
Pe ocasion us metìn cheste anticipazion li che si pues lei
dute la interviste a Moreno Persello.

Mai 2009

SPECIÂL VOLONTARIÂT
EDITORIÂL -
La fuarce e la fragjilitât (di Toni Capuozzo)/ SOLIDARIETÂT PAL ABRUÇ, IL CONT CORINT / SPECIÂL - La Caritas in Friûl e je nassude dopo dal taramot dal ’76 / Il Taramot in Abruç dai 6 di Avrîl: Cuant che i seconts a durin oris / Cronache: la rêt prime des agjenziis? / In Friûl dîs mil volontaris de Protezion Civîl / No imponi modei dal alt / Sagre, solidarietât paisane / Si pues fâ Sagre ancje cence alcul / Volontariât furlan: vîf, atîf e cence polse, a servizi di cui che al à bisugne / Ti vuei… donâ / Il CeVI, volontariât cence confins / Cence di lôr, nuie sport diletantistic / Fantats Furlans: nassûts par crevâ e vonde / AI 32 DI MAI. Lis oparis di caritât tal parcament dal stadi / ATUALITÂT - Ancje in Cine si fevele par furlan / SunsAtor, viaç te musiche furlane di vuê / Sporteliscj ancjemò in spiete / LInt AUTONOMISTE. Elezions europeanis, nissune acuile? / Internet e diaspore: biel cirint i furlans pierdûts / 10mil Furlans in fieste / MEDITANTLIS TAL SO CÛR. Imparait a nadâ / Un 3 di Avrîl cidin e platât in provincie di Pordenon / Chei che a fiestezin: storiis di Voleson e di Cordovât / Master par insegnants in lenghe furlane: un percors formatîf complès e impegnatîf / Libri vert pe Sanitât-2 / Biel fevelant di libris / CURTIS E CHE SI TOCJIN. Il Friûl al à finalmentri di decidi in  autonomie dal so presint e dal so avignî / TERITORI - PORDENON. L’esercit cidin dal tierç setôr / AUSTRIE. Il volontariât al è impuartant pe economie sociâl austriache / I pompîrs volontaris: l’element plui impuartant par garantî la sigurece de int ancje tai paisuts dispartâts / SLOVENIE. Ancje in Slovenie un esercit di volontaris / CULTURE - ART-Â. Cence confins. Art cuintricorint e vierte al confront / IL FERÂL. A novante agns dal «stragjo inutil» / FOTO GALLERY - Mans / AA.VV, Spazi del fare… A. Pian, M. Puntin, Cjopris e Viscon… / Web tv par furlan? Dut di fâ / Il Friûl tal etere / I CLASSICS - 15. CUINTRISTORIE DAL FRIÛL - La albe de nestre Patrie /

.