Sfuei Mensîl Furlan Indipendent
Archivi de Patrie

ACLiF: plui furlan Puart che no Pordenon…

Mastiefumate

154 comuns! Dopo Gruâr, Puart e Fossalte ancje Concuardie e à deliberât di aderî ae Assemblee de Comunitât Linguistiche Furlane. Si zontin a Tei, Cint e San Michêl che za timp indaûr si jerin associâts ae ACLiF. Il Friûl duncje al è daûr a tornâ “storic” cun dute la part furlane dal mandament di Puart. Un passaç impuartant e significatîf soredut tai confronts di chel Pordenon che nol vûl sintîsi furlan. Chel Pordenon che l’an che al ven al sarà la citât taliane de culture! Intindial o no rapresentâ ancje chês comunitâts che in buine part ancjemò “eructant crudeliter ces fastu”?
◆ La adesion dai comuns furlans dal Venit e je un element interessant soredut in chest moment dulà che si discut di Provinciis. Un dibatit dulà che par vôs dal “fradi di Italie” Markus Maurmair, sincîr e ferbint autonomist, al sarès oportun tignî cont ancje dai rapuarts cun chei teritoris in provincie di Vignesie che a bramaressin – in buine maiorance – di tornâ ae Patrie e che ancjemò ore presint, tal sisteme gleseastic, a fasin part de Diocesi di Concuardie e Pordenon.
◆ Invezit che assisti, cence movi dêt, ae colonizazion venite dal Friûl, come che, a mace mandade, al è daûr a capitâ in dì di vuê par esempli te agriculture e in dute la economie nostrane (domandait a chei dal ERSA…) o pensìn che frontâ il cantin suntune base programatiche paritarie al sarès plui just che rindisi aes miris egjemonichis dal dôs di Trevîs che al smicje di simpri di fâ dal Friûl la otave provincie de Serenissime.
◆ Il dissen di leç presentât de zonte regjonâl, in atuazion de norme statutarie resinte, nus somee un tornâ indaûr cence costrut. Al torne ae vecje division “napoleoniche” des provinciis. Plui preocupâts – i sorestants de Regjon – di cemût sistemâ i assessôrs in jessude che di frontâ lis necessitâts des comunitâts e des gnovis oportunitâts che lis “areis vastis” a podaressin ufrî.
◆ Chel che però o stin regjistrant al è che tal dibatit, scomençât dentri de maiorance tra Ciriani e Roberti, e – a dî dute la veretât – ancjemò scjarsut, no vin sintût la posizion de ACLiF, nassude “come organisim par valorizâ e pupilâ la coesion teritoriâl, sociâl e economiche de comunitât linguistiche”.
I 154 comuns che a àn deliberât di jessi part de comunitât dulà che si fevele furlan, no àno nuie ce dî sul argoment?
◆ Che la ACLiF e vedi di limitâsi a fâ dome fufignutis cence doprâ il sô pês politic su lis cuistions impuartantis e di fonde come cheste des istituzions teritoriâls? O, plui sclagne, il president aial pôre di disturbâ il manovradôr di Triest? ❚