Tai mês plui frêts dal an, va a fâ une cjaminade in campagne, cence premure! Cence telefonin, cence orlois che ti misurin ducj i parametris dal cuarp. Discrotiti de tecnologjie e prove par une volte a fâ il cjavrûl, prove scrufuiiti intun fossâl! Stâ un moment li, tu ti acuarzarâs che al cambie alc rispiet a stâ difûr: l’aiar al è mancul fuart e al è plui clip. Oltri a cambiâ la temperadure, e cambiarà ancje la umiditât e ator di te tu varâs specis vegjetâls diferentis di chês che tu puedis cjatâ fûr: benvignût intun altri ecosisteme! Un piçul ecosisteme che al inricjìs l’ambient di biodiversitât.
◆ Nuie si integre miôr cui fossâi dai filârs di arbui, tal specific si zonte la componente arborie a chê erbacie e arbustive. Chest piçul ecosisteme lineâr al è cuasi sparît de nestre campagne, ma la sô utilitât e je fondamentâl.
◆ Ma a ce coventie cheste biodiversitât te campagne? Dome a intrigâ cuant che tu fasis manovre cul tratôr? No isal miôr dut net e splanât?
◆ Chi no stin fevelant di rosutis ma de nestre salût e di un grant zîr di bêçs!
◆ Midiant de ricercje sientifiche o sin rivâts ae conclusion che a fuarce di sbati il cjâf cuintri il mûr prime o dopo si lu rompìn e dopo ve pontât par agns dome sui velens, tai ultins timps, o sintìn fevelâ di “lote biologjiche”. In pratiche, si fâs liberant tal ambient une specie antagoniste di chê che nus dâ fastidi a nô cul intent di limitâle. Chestis però a son tecnichis pericolosis che a riscjin di scjampâ di man parcè che no si rivin a calcolâ ben in anticip i efiets danôs pussibii che la specie antagoniste che o vin molât nô e podarès causâ. Insome, dai velens ae lote biologjiche al somee che no si rivi a saltâi fûr.
◆ E se la situazion si podarès provâ a miorâ te maniere plui semplice? In maniere gratuite e cence continuâ a invelenâ sù dut o lant a alterâ un ecuilibri tra specis za une vore precari?
◆ Il reinseriment di fossâi arborâts al puartarès a une rinaturalizazion de campagne compatibile in maniere perfete cu lis esigjencis agriculis che, propit pe conformazion lineâr, si podarès slargjâ su dut il teritori in maniere capilâr. Chest al permetarès une lote biologjiche naturâl li che e je la nature stesse che e pense a fâ rivâ l’antagonist just cuant che une specie e tache a jessi masse presinte. La nature e sa a regolâsi ae svelte, duncje al sarès un procès ancje curt.
◆ No saran sigûr lis multinazionâls a puartânus su cheste strade. ❚
Prove scrufuiiti intun fossâl!
Luca Bertossi


