Sfuei Mensîl Furlan Indipendent
Archivi de Patrie

Un tic di storie

............

Lis Termis di Darte a jerin cognossudis bielzà in epoche romane. Un document dal 52 prin di Crist al testemonie che la aghe de Bût e rivave a Darte midiant di une condote (cualchi rest al è conservât tal Civic Museu Archeologjic di Zui), e e vignive clamade “Julia”, o “Putens”, par vie dal so odôr di ûf frait.
Daspò che Uns e Langobarts a àn distrut lis Termis, de risultive si torne a sintî fevelâ in gracie di Fabio Quintilliano Ermacora, intal manuscrit “De antiquitatibus Carniae Historia”, scrit tra la fin dal Cinccent e il tacâ dal Sîscent, che al conte de storie antighe de Cjargne de origjin fin ae fin dal Stât Patriarcjâl (1420). O savìn che intal Istât dal 1885 il poete Giosue Carducci al à fat ancje lui lis sôs curis, in chel timp che al à scrit la poesie “Il comune rustico”.
Distrutis dai acjadiments disastrôs de Prime e de Seconde Vuere Mondiâl, lis Termis di Darte a àn tacât a rinassi tai agns Sessante. Une prime part su progjet di Gino Valle, une seconde tal 1982 e la ultime tal 2008, par man dai architets Silvano Varnier e Glauco Glesleri. ❚
✒ A.S.

L’EDITORIÂL / I taramots che no si viodin

Walter Tomada
“Mê mari e veve 5 agns. E ricuarde che tai dîs dopo il taramot si viveve ducj insiemi e si davin ducj une man un cul altri. E prove tenarece e displasè pe int che no je plui, ma ancje tante braùre pe fuarce dimostrade de int furlane in cheste disgracie. Mê mari si vise […] lei di plui +

Cristina Delli Santi, la siore dal pugjilât furlan

Dree Venier
Juste maridade cul tecnic Gianluca Calligaro,e je cognossude e preseade di ducjpal so lavôr te palestre di vie Marangon Galeotto fu il ring. Vê cognossût Gianluca Calligaro, tecnic preseât de Pugjilistiche Udinese che al puarte indenant la scuele dal mestri Remo Venzo, al è stât par Cristina Delli Santi la faliscje di une relazion, saldade […] lei di plui +