Sfuei Mensîl Furlan Indipendent
Archivi de Patrie

TERITORIS – OMS DI LIBERTÂT. Ken Saro-Wiwa, difindi l’ambient par difindi un popul (Ogoni)

Carli Pup

Ken Saro-Wiwa, difindi l’ambient par difindi un popul (Ogoni)
“Un scritôr nol pues jessi dome un contestoriis, un insegnant, un che al tamese lis debolecis, i mâi e i pericui de societât, ma al à di partecipâ in maniere ative a formâ il vuê e il doman de societât là che al vîf.” Cun chest spirt Kenule “Ken” Saro-Wiwa (1941 – 1995), dopo vêsi dedicât cun sucès aes ativitâts di scritôr, gjornalist e produtôr televisîf, al jere stât un dai prins a jentrâ intal MOSOP (Moviment pe Sorevivence dal Popul Ogoni).
Prime puartevôs e po president dal Moviment, Saro-Wiwa al veve vuidât une lote no violente par difindi il so popul cuintri des multinazionâls dal petroli, massime la Shell, responsabilis dal sfrutament salvadi e dal incuinament de regjon dal delta dal Nigjer, là che i Ogoni a vivin.
Cuintri des rivendicazions dai Ogoni, si veve discjadenade une campagne di violencis saborade dal guvier nigjerian e des societâts petrolifaris che e veve puartât al sassinament di miârs di personis e ae profugance di almancul 80 mil di lôr. Lis campagnis no violentis dal MOSOP a vevin però atirât la atenzion internazionâl su la cuistion. Par cidinâju, il guvier militâr de Nigjerie al veve acusât Saro-Wiwa e altris vot dirigjents dal MOSOP di jessi daûr de muart di un grup di sorestants ogoni. Dopo di un procès farse, i nûf a jerin stâts condanâts a muart e picjâts ai 10 di Novembar dal 1995.
La lote di Saro-Wiwa pai dai dirits des minorancis e cuintri dal savoltament dal ambient pal profit di pôcs e je, magari cussì no, simpri plui atuâl, ancje di chestis bandis.
CARLI PUP

LA INTERVISTE - / Toni Capuozzo: «Ognidun al bale cun sô agne»

Oscar Puntel
Trê, cuatri, cinc spagnolets. Un daûr di chel altri, intant de interviste, fûr di un bar di Udin. O torni a incuintrâ il vice diretôr dal Tg5, il furlan Toni Capuozzo, daspò doi agns. Al jere stât gno docent ae universitât. Lu cjati, a pene tornât di Cjamparòs dulà che al à passât lis vacancis, […] lei di plui +